Jak powstaje deszcz?

Deszcz jest zjawiskiem, bez którego życie na naszej planecie nie byłoby możliwe… ale właściwie skąd się bierze i jak powstaje? Zanim przejdziesz do eksperymentu, możesz zacząć od prostej rozmowy z dziećmi.

Deszcz to efekt magicznej podróży wody. Słońce ogrzewa wodę i sprawia, że zamienia się ona w niewidzialną parę, która wędruje wysoko do nieba. Tam zamienia się w chmury pełne malutkich kropelek. Kiedy kropelek robi się bardzo dużo i są zbyt ciężkie, zaczynają spadać na ziemię jako deszcz.

Nauczyciel: „Dzieciaki, pokażcie, jak wygląda chmura!”  (np. dzieci łączą ręce nad głową)

Nauczyciel: „A teraz słońce!”  (np. dzieci rozkładają ręce szeroko)

Nauczyciel: „Super! A teraz pytanie… skąd bierze się deszcz?” 
Dzieci: „Z chmur!”

Nauczyciel: „A chmury skąd mają wodę?” 
Nauczyciel: „Zaraz to sprawdzimy w eksperymencie!”

Zapraszamy do wykonania eksperymentu, podczas którego dzieci zapoznają się z procesem powstawania deszczu oraz obiegiem wody w przyrodzie.

• słoik
• talerz
• lód
• gorąca woda

Nauczyciel wlewa gorącą wodę do słoika (do połowy jego wysokości) i przykrywa go talerzem. Odstawia na kilkanaście sekund, aż gorąca woda zaparuje ścianki słoika. Teraz do talerza dzieci mogą włożyć kostki lodu. Od tego momentu zaczyna się obserwacja pary, która szybko skrapla się i zaczyna opadać w dół.

W ten sam sposób woda zachowuje się w przyrodzie. Gdziekolwiek spadnie w postaci deszczu – wprost do zbiorników wodnych czy na ląd – pod wpływem promieni słonecznych paruje, tworząc chmury. Drobne cząsteczki wody w chmurach zderzają się ze sobą, powiększając swoją masę, i w końcu w postaci opadu spadają na ziemię. Podobny proces możemy właśnie zaobserwować w słoiku.

Kałuża po deszczu nie znika jak magia i nie wsiąka od razu w ziemię. Zostaje na ziemi i możemy ją jeszcze przez jakiś czas zobaczyć. Gdy wychodzi słońce, ogrzewa wodę w kałuży. Wtedy część wody zamienia się w niewidzialną parę wodną i unosi się do góry. Dlatego kałuża robi się coraz mniejsza, aż w końcu całkiem znika.

,,Dlaczego deszcz spada z chmur?”
W chmurach znajdują się bardzo małe kropelki wody. Na początku są tak lekkie, że unoszą się w powietrzu. Ale z czasem łączą się ze sobą i robią się coraz większe i cięższe. Gdy są już za ciężkie, nie mogą dłużej „trzymać się” chmury i spadają na ziemię jako deszcz.

,,Czy wszystkie chmury dają deszcz?”
Nie! Nie każda chmura oznacza deszcz. Czasem chmury są małe i lekkie, wtedy tylko płyną po niebie i nic z nich nie spada. Deszcz pojawia się dopiero wtedy, gdy chmura jest duża, ciemniejsza i pełna wody, wtedy zaczyna „puszczać” krople w dół (chcecie dowiedzieć się więcej o chmurach, zapraszamy do zapoznania się z postem „Zgadnij, co jest w niebie?„

„Czy deszcz ma zapach?”
Czy czujesz czasem zapach po deszczu? To nie sam deszcz pachnie! To ziemia, bakterie glebowe i rośliny wydzielają zapach, gdy spadają na nie krople wody. To zjawisko nazywa się petrichor.

Czy macie niedosyt i chcielibyście wykonać więcej zadań nt. wody, zapraszamy do przeczytania naszych kolejnych scenariuszy. 

Post powstał w ramach projektu Sustainable Future współfinansowanego ze środków Funduszu Wyszehradzkiego.