Eksperyment, Energia

Zegar Słoneczny

Zegar słoneczny to jedno z najstarszych urządzeń służących do mierzenia czasu, które wykorzystuje pozycję słońca na niebie. Jego działanie opiera się na rzucaniu cienia przez pręt zwanym gnomonem na dopasowaną płytę z oznaczeniami godzin. Kiedy słońce przemieszcza się po niebie, cień gnomonu przesuwa się po płycie, wskazując bieżącą godzinę. Zegary słoneczne były szczególnie popularne w starożytności, kiedy to były jednym z głównych sposobów mierzenia czasu.

Początki zegarów słonecznych sięgają starożytnego Egiptu i Babilonii. Z czasem zaczęto je wykorzystywać w Grecji, Rzymie, a później w całej Europie. Zegary te miały różne formy, od prostych pionowych słupów rzucających cień, po skomplikowane konstrukcje z wieloma liniami i znacznikami.

Chociaż zegary słoneczne były bardzo użyteczne, miały swoje ograniczenia. Nie działały w nocy ani w pochmurne dni, a ich dokładność zależała od pory roku i szerokości geograficznej. Mimo to, zegary słoneczne odegrały ważną rolę w rozwoju nauk ścisłych, takich jak astronomia i geografia, a także w codziennym życiu wielu dawnych cywilizacji.

Taki zegar można stworzyć z dziećmi w domowych warunkach i z powodzeniem obserwować jak zmienia się czas, wraz z przemieszczaniem się słońca po niebie.

Cel:Zapoznanie dzieci z jednym z praktycznych sposobów wykorzystywania słońca

Czas: 15 minut

MATERIAŁY

  • Tarcza zegara (załącznik 1.1)
  • Prosty patyk
  • Kompas

Przebieg zadania

Kartka z porami dnia, na środku umieszczony jest patyk, który rzuca cień wskazując godzinę.

Wystarczy mieć słoneczny dzień za oknem, żeby skonstruować własny zegar słoneczny. Na potrzeby eksperymentu, można skorzystać z gotowej tarczy zegara (zalącznik 1.1).Tarczę należy wydrukować i następnie ułożyć w nasłonecznionym miejscu w taki sposób, żeby góra kartki była skierowana na północ. W tym celu potrzebny nam będzie kompas. Urządzenie to jest obecnie wbudowane w niemalże każdym współczesnym smartfonie – wystarczy uruchomić odpowiednią aplikację. Następnie umieszczamy patyk we wskazanym miejscu, tak żeby tworzył z kartką kąt 90’ i sprawdzamy, gdzie pada cień. Warto zwrócić uwagę, jaka jest pora roku – czy wskazany czas jest zimowy czy letni. Jeżeli mamy więcej czasu, to możemy stworzyć taką tarczę samodzielnie. W tym celu należy co godzinę obrysować cień na kartce i dopisać do niego odpowiednią godzinę. 

14.11 Dzien Czystego Powietrza 1 E1668703355599
NSZ

Post powstał w ramach projektu współfinansowanego z Deutsche Bundesstiftung Umwelt przy współpracy z Naturschutzzentrum Oberlausitzer Bergland.

Powiązane