Dziedzictwo kulturowe, Wiedza

Piękno i brzydota

Cel:

Zapoznanie dzieci z ideą piękna w architekturze

Uświadomienie dzieciom, że idea piękna zmieniała się przez wieki. Coś co uważamy za piękne w XXI wieku, mogło wydawać się brzydkie w X wieku

Wzbudzenie w dzieciach chęci wyrażenia własnego zdania na temat tego, czy Stare Miasto jest piękne czy brzydkie

Czas: 20 minut

Materiały:

Prezentacja “Czy budynek jest piękny” (zał.6.1)

Przebieg zadania:

Nauczyciel siada z dziećmi na dywanie i włącza prezentację 6.1 “Czy budynek jest piękny”. Swoją rozmowę z dziećmi zaczyna od stwierdzenia, że od osób przyjeżdżających do Warszawy często się słyszy, że centrum Warszawy jest brzydkie, ale za to Starówka jest piękna.

Nauczyciel pyta, które dziecko było kiedyś w centrum Warszawy (obok Pałacu Kultury). Zadając pytanie, jednocześnie wyświetla dzieciom zdjęcie Centrum Warszawy z zał.6.1  Co im się tam podobało? Co ich zachwyciło? Co wzbudziło zniechęcenie lub nie podobało się dzieciom?

Po krótkiej rozmowie, nauczyciel zadaje dzieciom trudniejsze pytanie – Czym według nich jest piękno? Jaki budynek dzieci uznają za piękny?

Krok 1

Nauczyciel kładzie na dywanie (lub wyświetla na prezentacji z zał.6.1) 10 planszy budynków wzniesionych w różnych stylach, w różnych epokach i w różnych krajach.

Dzieci zobaczą zdjęcie 1) Koloseum w Rzymie (starożytność), 2) Kościół Mariacki w Krakowie (gotyk, średniowiecze), 3) Villa Rotonda (renesans), 4) Pałac w Wilanowie (barok), 5) Schloss Neuschwanstein (neogotyk), 6) Villa Savoye projektu Le Corbusiera (modernizm), 7) Seagram Building w Nowym Yorku, projektu Miesa van der Rohe, 8) Dom Hundertwassera w Wiedniu, 9) Superjednostka w Katowicach, 10) Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie.

Które z tych budynków są piękne, a które nie? Niech każde dziecko wybierze jedno zdjęcie i opowie, dlaczego według niego ten obiekt jest piękny.

Uwaga: celem ćwiczenia jest pokazanie, że piękno to pojęcie subiektywne.

Podsumowując rozmowę, nauczyciel mówi ogólnie, że każda epoka miała swoje wyznaczniki piękna, które były odrzucane przez epokę kolejną. Strzeliste gotyckie katedry (zdj.2) nie znalazły uznania w oczach renesansowych architektów (zdj.3), którzy preferowali bryły symetryczne, odwołując się do sztuki starożytnej. Z kolei barok (zdj.4) odrzucił renesansową prostotę i statyczność, proponując dynamikę i bogactwo dekoracji.

W dziewiętnastym wieku architekci kopiowali dawne style. Narodził się neogotyk (zdj.5), neorenesans i neobarok. Jednak style te zostały kompletnie odrzucone przez modernistycznych twórców, którym przewodził architekt znany jako Le Corbusier. Modernistyczny dom miał być lekki, z płaskim dachem i oknami wyglądającymi tak jak wstęgi. Podobnie myślał niemiecki architekt Mies van der Rohe (zdj.7), kiedy w XX wieku projektował pierwsze szklane wieżowce w Stanach Zjednoczonych i w Kanadzie.

Zastosowanie żelbetonu i wielkiej płyty zrewolucjonizowało architekturę XX wieku. Wysokie bloki zaczęły zastępować stare kamienice (zdj.9). Mieszkania w blokach były dużo mniejsze niż apartamenty w kamienicach, ale dużo wygodniejsze niż lokale w suterenach lub na poddaszach tych kamienic. W czasie odbudowy Starego Miasta przywrócono zewnętrzny wygląd kamienic, ale ich wnętrza przypominają wnętrza typowych bloków z połowy XX wieku.     

Tymczasem austriacki architekt Hundertwasser (zdj.8) zazieleniał swoje domy, twierdząc, że przyroda jest równoważnym partnerem człowieka. W dzisiejszej Warszawie też można znaleźć ogrody na dachach budowli (zdj.10).

Krok 2

Po tym jak nauczyciel opowie dzieciom o różnych stylach architektonicznych, zaczyna rozmowę o jeszcze 2 aspektach mogących mieć wpływ na pojęcie piękna budynku:

  1. Czy wyjątkowy kształt lub forma mogą wpłynąć na nasze postrzeganie piękna budynków? (Nauczyciel pokazuje zdjęcia sali koncertowej Walta Disneya, Opery w Sydney oraz Teatru Narodowego w Pekinie)
  2. Czy budynek jest zadbany? (Nauczyciel pokazuje zdjęcia z prezentacji 6.1 pytając, który z wyświetlanych budynków jest zadbany? Czy bardziej podoba nam się budynek zadbany czy zniszczony, brudny, będący w ruinie?

 

Na zakończenie nauczyciel pokazuje kilka przykładów: jak zaniedbane kamienice Warszawy są odnawiane, jak następuje rekonstrukcja elewacji ze wszystkimi zdobieniami, o których dziecko dowiedziało się w zadaniu 4. 

Powiązane