Dzień Zero Waste

Na siedemdziesiątej siódmej sesji przyjęło rezolucję w sprawie ogłoszenia 30 marca Międzynarodowym Dniem Zero Waste. „Święto ma na celu promowanie zrównoważonych wzorców konsumpcji i produkcji, wspieranie transformacji w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym oraz podnoszenie świadomości na temat tego, jak inicjatywy związane z zapobieganiem powstawaniu odpadów przyczyniają się do postępu w realizacji Agendy 2030 na rzecz zrównoważonego rozwoju, w tym zwłaszcza 11 i 12 celu zrównoważonego rozwoju” (źródło: https://www.teraz-srodowisko.pl/aktualnosci/miedzynarodowy-dzien-zero-waste-zmarnowana-zywnosc-13226.html).

Jest to ważny krok, ponieważ rocznie wytwarzamy 2,24 mld ton stałych odpadów komunalnych, z czego 45% jest niewłaściwie zagospodarowane (czyli trafia na wysypiska lub jest spalane). Do 2050 r. ta ilość może się podwoić.

Ruch Zero Waste to filozofia życia i sposób myślenia, który zdobywa coraz większą popularność wśród osób pragnących przyczynić się do ochrony środowiska naturalnego. Idea ta zakłada minimalizację ilości wytwarzanych odpadów poprzez świadome podejście do konsumpcji, ponowne wykorzystywanie surowców, recykling oraz redukcję zużycia plastiku.

Jeśli chcemy być zero waste, powinniśmy zacząć wdrażać zasadę 5R:

• Refuse, czyli odmawiaj;
• Reduce, czyli ograniczaj;
• Reuse, czyli wykorzystuj ponownie;
• Recycle, czyli segreguj i przetwarzaj;
• Rot, czyli kompostuj.

Refuse polega na świadomym odrzucaniu produktów jednorazowych. Unikanie zbędnych gadżetów, ulotek czy niepotrzebnych reklam to kolejny krok w kierunku zmniejszenia ilości generowanych odpadów.

Reduce wynika z pierwszej zasady refuse, np. w miejsce plastikowych butelek czy toreb foliowych wybieramy produkty wielokrotnego użytku, takie jak bidony, torby materiałowe czy pojemniki na żywność. W efekcie tego prostego, ale skutecznego działania ograniczamy ilość odpadów generowanych w wyniku codziennych czynności.

Ruch Zero Waste zachęca również do zwracania uwagi na jakość produktów oraz ich trwałość. Kupując przedmioty o wyższej jakości, które posłużą nam przez długi czas, zmniejszamy ilość odpadów powstających w wyniku szybkiego zużycia. Ponadto, warto korzystać z miejsc, które oferują produkty na wagę, co pozwala na zakup dokładnie tyle, ile potrzebujemy, eliminując nadmierną ilość opakowań.

W kuchni ruch Zero Waste przekłada się na ograniczanie odpadów spożywczych i unikanie jednorazowych opakowań. Ludzie uczą się technik przechowywania żywności bez plastiku oraz nawet zakładania własnych małych ogródków na parapetach, aby świeże zioła i warzywa były zawsze dostępne.

Reuse jest jedną z fundamentalnych zasad Zero Waste. Ponowne wykorzystanie jest możliwe m.in. dzięki kupowaniu w second-handach i wymianie używanych rzeczy (np. na OLX lub Vinted), przeróbce starych rzeczy (DIY, Do It Yourself – Zrób To Sam) oraz naprawie elektrosprzętu i zepsutych ubrań oraz obuwia, także pomocą krawców i szewców.

Czwartą zasadą 5R jest recykling. Proces segregacji odpadów i przetworzenia ich na nowe produkty służy nie tylko redukcji ilości odpadów trafiających na wysypiska, ale jest również szansą na ponowne wykorzystanie materiałów i ograniczenie zużycia surowców naturalnych.

Rot, czyli kompostowanie, jest szczególną formą recyklingu i ostatnią zasadą Zero Waste. Kompostowanie frakcji bio zmniejsza ilość odpadów kierowanych na składowiska. Odpady organiczne, gdy trafiają na składowiska, podlegają procesowi beztlenowego rozkładu, co generuje metan, gaz o dużym potencjale cieplarnianym. Kompostowanie jest ekologicznym rozwiązaniem problemu.

Ruch Zero Waste to nie tylko indywidualna, ale także społeczna inicjatywa, która przekracza granice indywidualnych działań. Lokalne społeczności, sklepy, restauracje i firmy są zachęcane do przyjęcia zasad Zero Waste, co przyczynia się do budowania bardziej zrównoważonego otoczenia. Firmy cateringowe coraz częściej oferują usługi w duchu Zero Waste. Biznes konferencyjny, turystyka, przemysł odzieżowy – z każdym rokiem więcej firm dołącza do tego ruchu.

• Lekcja Lauren Singer na TEDxTeen: https://www.youtube.com/watch?v=pF72px2R3Hg 
• 100 sposobów na zero waste: https://www.youtube.com/watch?v=3zEdXc8xPrs
• Zero Waste w kuchni, blog Jagny Niedzielskiej: https://jagnaniedzielska.pl/
• Święta Zero Waste: https://zero-waste.pl/wp-content/uploads/2022/12/S%CC%81WIE%CC%A8TA-ZERO-WASTE_poradnik-2.pdf
• Ciekawa strona, która pomaga nie pogubić się w długich listach składników na etykietach produktów spożywczych i kosmetycznych: https://czytamyetykiety.pl/skladniki-spozywcze/