Woda, Zabawy

Mieszkańcy rzek

Co powiecie na grę w bingo o lokatorach wodnego świata? Dzieci poznają mieszkańców środowiska wodnego, trenując spostrzegawczość oraz refleks.

MATERIAŁY

  • plansze do gry w bingo
  • karty do gry w bingo
  • fiszki

Instrukcja

Nauczyciel pokazuje dzieciom karty do gry w bingo i opowiada o mieszkańcach europejskich rzek przedstawionych na zdjęciach. Potem daje każdemu dziecku pierwszą lub drugą planszę do gry. (Po wydrukowaniu warto je zalaminować, żeby dłużej posłużyły). Najlepiej, aby dzieci siedzące obok siebie otrzymały różne plansze, co ograniczy podpatrywanie. Dodatkowo każde dziecko otrzymuje po osiem fiszek.

 

Następne nauczyciel miesza karty do gry i wyciąga po jednej, głośno i wyraźnie informując dzieci, którego mieszkańca rzeki wylosował. Jeśli dziecko uważa, że na swojej planszy ma zdjęcie tego mieszkańca, zaznacza go fiszką, jeśli nie – plansza pozostaje pusta. Pierwsze dziecko, które ogłosi, że przykryło wszystkie zdjęcia fiszkami, wygrywa. W przypadku mniejszych dzieci nauczyciel może na początku nie tylko informować maluchy o wylosowanym mieszkańcu rzeki, ale także pokazywać jego zdjęcie na karcie. Dopiero po tym, gdy dzieci zapamiętają nazwy wszystkich mieszkańców, można przejść do bardziej skomplikowanej wersji, czyli tej bez pokazywania wylosowanej karty.

 

Kilka ciekawostek o mieszkańcach rzek

1.     Lin

Lin uwielbia muliste, porośnięte roślinnością dno. Z natury jest ostrożny, jednak kolonizuje nowe, dotąd nieznane sobie wody. Dzięki człowiekowi można go spotkać na prawie każdym kontynencie, z wyjątkiem Antarktydy oczywiście. Należy do zwierząt płochliwych i – jak tylko może – unika kontaktu z innymi istotami. Woli  wieść samotniczy tryb życia.

2.     Pstrąg tęczowy

Pstrąg tęczowy naturalnie występował w zachodniej części Ameryki Północnej, natomiast dzisiaj możemy go spotkać niemal wszędzie. Pstrąg tęczowy jest drapieżnikiem. Podstawę jego jadłospisu stanowią owady i ich larwy. Wiosną żywi się też ważkami, za to jesienią owadami, które wpadły do wody niesione przez wiatr. Zjada też małe ryby, żaby i kijanki.

3.     Glony

Glony są największym producentem tlenu na Ziemi. Na dnie zbiorników formują rozległe, podwodne łąki będące schronieniem, miejscem żerowania i rozrodu zwierząt. Z kolei te drobne, swobodnie unoszące się na powierzchni wody tworzą plankton roślinny (fitoplankton) – podstawowy pokarm ryb i innych zwierząt wodnych. Gdy glony obumierają i opadają na dno, są rozkładane, a zawarte w nich związki mineralne użyźniają wodę, umożliwiając rozwój kolejnych pokoleń samożywnych organizmów.

4.     Plankton

Plankton tworzą niewielkie, wodne organizmy unoszące się swobodnie w zbiornikach wodnych, przemieszczane przez wiatr oraz prądy. Plankton dzieli się na trzy grupy: zooplankton (organizmy zwierzęce), fitoplankton (rośliny) oraz bakterioplankton (mikroorganizmy). Zooplankton żywi się bakterioplanktonem i fitoplanktonem. Jednocześnie zooplanktonem żywią się ryby oraz larwy wielu gatunków ryb.

5.     Rozwielitka

Rozwielitka to malutkie zwierzątko, które przebywa w otwartej toni wodnej, przyczepia się do roślin albo opada na dno. W nocy ukrywa się w głębszej wodzie, a w dzień wypływa ku powierzchni, gdzie w świetle słonecznym jest największa koncentracja jej pokarmu – fitoplanktonu. Sama należy do zooplanktonu.

6.     Bieługa

Bieługa pierwotnie występowała w morzach: Czarnym, Kaspijskim i Azowskim. Populacja z Morza Czarnego rozmnażała się w Dunaju i jego dopływach (np. Morawie), ale przez budowę olbrzymiej tamy, tzw. Żelaznej Bramy, na granicy Rumunii z Serbią dunajskie bieługi zostały skazane na zagładę. Te żyjące w Morzu Kaspijskim  wędrowały w górę Wołgi, jednak budowa tamy w rosyjskim Wołgogradzie również doprowadziła do zniszczenia tej populacji. Obecnie jedyną dużą rzeką, w której bieługa może swobodnie się rozmnażać, jest – płynąca przez Kazachstan i Rosję – rzeka Ural.

7.     Bóbr

Bóbr europejski jest roślinożercą, a przekonanie, że poluje na ryby, jest nieprawdziwe. Zwierzę może żywić się niemal wszystkimi dostępnymi częściami roślin przybrzeżnych i wodnych – łykiem krzewów i drzew (często osiki i wierzby). Menu bobra składa się z ponad 200 gatunków roślin zielnych i 100 drzewiastych. Bóbr wykazuje aktywność w nocy, a dzień spędza w norze, śpiąc i odpoczywając.

8.     Wydra

Wydra doskonale pływa. Główny jej pokarm stanowią ryby, ale uzupełnia dietę także gryzoniami i ptakami. Na polowania wychodzi nocą. Od wody oddala się bardzo niechętnie. Jeśli jednak głód zmusi ją do szukania pożywienia, potrafi podejmować nawet dalekie wędrówki.  Może wtedy powodować szkody również w gospodarstwach, polując na drób domowy. Obecnie są to jednak bardzo rzadkie przypadki.

9.     Karp

Karp występuje w około 60 krajach na wszystkich kontynentach (z wyjątkiem Antarktydy). W wielu państwach jest uważany za szkodnika, a w Stanach Zjednoczonych oraz Australii za groźny gatunek inwazyjny. Ponieważ Australijczycy nie jedzą karpi, produkuje się z nich nawóz. Ryba ta żywi się larwami owadów, mięczakami, skorupiakami, glonami oraz innymi organizmami zwierzęcymi i roślinami.

10.  Węgorz

Węgorz jest rybą długowieczną i może dożyć nawet 88 lat. Jest to ryba wędrowna. Jeśli zajdzie potrzeba, potrafi nawet pełzać po lądzie po wilgotnym podłożu i oddycha wtedy przez skórę. Węgorz jest gatunkiem mięsożernym i niestety zagrożonym.

11.  Zatoczek

Zatoczek to gatunek słodkowodnego ślimaka. Regularnie podpełza pod powierzchnię wody, żeby zaczerpnąć powietrza. Często, aby przyspieszyć wydostanie się z wody, wypuszcza nagromadzone we wnętrzu skorupy powietrze. Zatoczek jest aktywny praktycznie cały czas, oczyszcza z glonów rośliny podwodne czy inne powierzchnie lub przeszukuje dno. Nie je zdrowych roślin, może mu się jednak zdarzyć uszkodzić te bardziej delikatne, gdy usuwa porastające je glony.

12.  Sum

Sum to druga co do wielkości (po biełudze) ryba Europy i największa europejska ryba słodkowodna. Największy złowiony okaz miał długość 2,73 m i ważył 130 kg. Cechą charakterystyczną suma jest duża spłaszczona głowa z małymi oczami oraz dwa długie wąsy.

13.  Okoń

Młodsze okonie często tworzą ławice, starsze żyją w niewielkich grupach bądź samotnie. Ciekawe, że okoń europejski zapada w nocy w sen. W tym czasie przebywa przy dnie zbiornika, opierając się o dno płetwami brzusznymi i ogonową. Sen ten jest na tyle głęboki, że okonia nie obudzi nawet jasny snop światła.

14.  Szczupak

Szczupak to jedna z większych ryb drapieżnych słodkowodnych w naszym kraju. Osiąga długość do 1,5 m i masę do około 10 kg (rzadko nawet do 20 kg). Żywi się głównie rybami, ale także żabami i innymi organizmami wodnymi. Jako drapieżnik zazwyczaj oczekuje na ofiarę schowany w roślinności. Czasem aktywnie goni ławicę ryb. Aktywny cały dzień, a większe osobniki również w nocy.

15.  Ośliczka

Ośliczka to mały skorupiak, który występuje przede wszystkim w wodach stojących z warstwą obumarłych roślin na dnie. Żywi się szczątkami organicznymi, sama natomiast jest doskonałym pokarmem dla ryb, zwłaszcza większych gatunków jak sumy.

16.  Strzałka wodna

Strzałka ma trzy rodzaje liści: podwodne (przypominają wstęgę), nadwodne (w kształcie jaja) i nadwodne wyrastające bezpośrednio z łodygi nad powierzchnią wody (w kształcie strzałki). Roślina ma także piękne białe kwiaty, które pojawiają się latem.

Logo Funduszu Wyszehradzkiego

Post powstał w ramach projektu Sustainable Future współfinansowanego ze środków Funduszu Wyszehradzkiego.

Powiązane