Od wiedzy do działania – finał V edycji „Dzieciaki Ratują Zwierzaki”

Za nami V edycja akcji „Dzieciaki Ratują Zwierzaki”! W roku szkolnym 2025/2026 dzieci poznawały dwa niezwykłe, a jednocześnie zagrożone gatunki: chomika europejskiego – mieszkańca polskich pól i łąk – oraz leniwce żyjące w lasach Ameryki Środkowej i Południowej. Serdecznie dziękujemy wszystkim nauczycielkom, nauczycielom, dzieciom i rodzicom za udział w zajęciach, przesłane sprawozdania, zdjęcia oraz organizację działań charytatywnych. Wasze relacje po raz kolejny pokazały, że edukacja przyrodnicza może łączyć zdobywanie wiedzy, twórczą zabawę i realne zaangażowanie na rzecz ochrony dzikich zwierząt.

Nazwa: „Dzieciaki Ratują Zwierzaki V” Czas trwania: 20 września 2025 r. – 30 lipca 2026 r. Bohaterowie edycji: chomik europejski i leniwiec Partnerzy: Stowarzyszenie Naturalnie oraz Pygmy Sloth Conservation Project. Cele projektu

• zainteresowanie dzieci tematyką bioróżnorodności oraz ochrony dzikich zwierząt;
• przybliżenie dzieciom życia chomika europejskiego i leniwców, ich środowisk oraz zagrożeń, z którymi się mierzą;
• kształtowanie empatii, odpowiedzialności i gotowości do podejmowania działań na rzecz przyrody;
• wsparcie działań związanych z ochroną zagrożonych gatunków;
• pokazanie dzieciom, że również najmłodsi mogą mieć realny wpływ na otaczający świat.

Zapraszamy do zapoznania się z bezpłatnymi materiałami edukacyjnymi dostępnymi na stronie projektu. Znajdują się tam scenariusze zajęć, prezentacje, gry, zadania ruchowe i plastyczne oraz dodatkowe materiały, które pomagają w ciekawy i przystępny sposób przybliżać dzieciom świat chomika europejskiego i leniwców, a także rozmawiać z nimi o bioróżnorodności i ochronie zagrożonych gatunków.

Od listopada 2025 r. do czerwca 2026 r. nauczyciele realizowali zajęcia na podstawie przygotowanych materiałów. W wielu placówkach działania trwały przez kilka dni lub tygodni i obejmowały różne grupy oraz klasy. Nauczyciele uzupełniali materiały Fundacji własnymi pomysłami. Dzieci budowały między innymi lasy deszczowe z klocków LEGO, makiety środowisk zwierząt i rozbudowane nory chomików. Powstawały plakaty informacyjne, pacynki, maski, przestrzenne chomiki, prace z materiałów naturalnych oraz tematyczne dekoracje sal. Finałem działań były organizowane przez placówki kiermasze, loterie, zbiórki i wydarzenia sportowe. Dzieci wraz z rodzicami przygotowywały wypieki, prace plastyczne i rękodzieło. W jednej ze szkół odbył się charytatywny „Bieg do norki”, łączący aktywność fizyczną z pomocą zagrożonym zwierzętom.

• Liczba raportów złożonych przez placówki: 20.
• Liczba placówek, które w raportach zadeklarowały przeprowadzenie akcji charytatywnej: 16.
• Liczba zaksięgowanych wpłat: 14.
• Łączna kwota zaksięgowanych darowizn: 15 002,94 zł.
• Na działania związane z ochroną chomika europejskiego zebrano 6 323,22 zł.
• Na działania związane z ochroną leniwców zebrano 8 679,72 zł.

Tegoroczna kwota jest najwyższym wynikiem w historii akcji. W czwartej edycji placówki zebrały 14 591,73 zł, co oznacza, że w tym roku wynik wzrósł o 411,21 zł, czyli o około 2,8%. Największą darowiznę – 5 767,44 zł – przekazali uczniowie, rodzice i nauczyciele ze Szkoły Podstawowej nr 1 im. Józefa Piłsudskiego w Piasecznie. Kwota została podzielona po równo pomiędzy chomiki europejskie i leniwce.

Z przesłanych raportów wynika, że największą popularnością po raz kolejny cieszyły się działania praktyczne i twórcze. W 14 z 20 sprawozdań nauczyciele opisywali wykonywane przez dzieci prace plastyczne, rysunki, maski, pacynki, makiety lub konstrukcje. Szczególnie często pojawiało się rysowanie zwierząt krok po kroku oraz tworzenie chomików z rolek po papierze. Dużym zainteresowaniem cieszyły się także:

• spotkania online z ekspertami;
• prezentacje i filmy edukacyjne;
• gry memory i gry planszowe;
• projektowanie podziemnych nor chomików;
• rozpoznawanie dźwięków i zagrożeń;
• zabawy ruchowe naśladujące sposób poruszania się zwierząt;
• budowanie lasów tropikalnych i środowisk życia zwierząt;
• quizy i zagadki utrwalające zdobytą wiedzę.

W wielu raportach nauczyciele podkreślali, że dzieci nie ograniczały się do wykonywania przygotowanych zadań. Samodzielnie szukały kolejnych informacji, zadawały pytania ekspertom i dzieliły się zdobytą wiedzą z rodzicami. Chomik europejski wzbudzał szczególne zainteresowanie jako gatunek występujący w Polsce, a jednocześnie mało znany dzieciom. Uczestnicy odkrywali, że nie jest to zwierzę domowe, lecz dziki mieszkaniec pól, którego populacja gwałtownie się zmniejsza. Z kolei zajęcia o leniwcach pozwalały dzieciom poznać odległe lasy tropikalne, zależności między gatunkami i konsekwencje niszczenia siedlisk.

Nauczyciele zwracali uwagę nie tylko na wzrost wiedzy przyrodniczej dzieci, ale również na rozwijanie współpracy, kreatywności, empatii i poczucia odpowiedzialności. „Tegoroczna zbiórka środków na pomoc zwierzakom przeszła nasze oczekiwania”. „Dzieci wiele nauczyły się na zajęciach i z chęcią dzieliły się wiedzą z rodzicami”. „Super spotkanie eksperckie, na którym dzieci mogły zdobyć wiedzę i zadać nurtujące pytania. Świetne gry i przygotowane materiały podobały się dzieciom”. „To już trzeci rok, kiedy uczestniczymy w akcji Dzieciaki Ratują Zwierzaki”. Jedna z grup podsumowała poznawanie rodzimego gatunku bardzo krótko: „Chomiczek europejski jest przesłodki”. Za tym dziecięcym zachwytem szła jednak konkretna wiedza o środowisku życia chomika, jego diecie, podziemnych norach oraz zagrożeniach związanych z działalnością człowieka.

150 dzieci w jednej placówce. W jednej z placówek w działaniach dotyczących chomika europejskiego uczestniczyło około 150 dzieci z sześciu grup przedszkolnych. Zajęcia prowadzono przez cały tydzień, a część z nich odbyła się również w języku angielskim. Lasy tropikalne z klocków. Dzieci budowały z klocków LEGO dżungle i fragmenty Ameryki Środkowej, tworząc przestrzeń dla leniwców. Dzięki temu mogły lepiej zrozumieć, jak wygląda środowisko życia tych zwierząt i dlaczego jego ochrona jest tak istotna. Nory z wieloma pokojami. Podczas zajęć o chomikach dzieci projektowały podziemne nory, zastanawiając się, do czego służą ich poszczególne części. Powstawały pokoje przeznaczone na sen, przechowywanie zapasów, wychowywanie młodych i ukrywanie się przed zagrożeniami. Nietypowe formy zbiórek. Oprócz tradycyjnych kiermaszów placówki organizowały loterie fantowe, sprzedaż galaretek i babeczek, szycie pacynek oraz wydarzenia sportowe. Uczniowie przygotowywali również koszulki, torby, worki, kubki, magnesy i inne rękodzieło. Działania dostosowane do potrzeb dzieci. W części placówek zajęcia zostały zmodyfikowane i dostosowane do możliwości poszczególnych grup. Nauczyciele wykorzystywali ruch, materiały sensoryczne, krótkie filmy, roboty edukacyjne i zadania konstrukcyjne, dzięki czemu w projekcie mogły aktywnie uczestniczyć dzieci o zróżnicowanych potrzebach edukacyjnych. Rodzice jako część projektu. Rodzice pomagali w wykonywaniu pacynek i prac plastycznych, przygotowywali wypieki oraz wspierali organizację kiermaszów i loterii. Akcje charytatywne stały się dzięki temu wspólnym przedsięwzięciem całych społeczności przedszkolnych i szkolnych.

Z łącznej kwoty 15 002,94 zł 10 000 zł zostanie przekazane organizacjom zajmującym się ochroną chomika europejskiego i leniwców. Pozostała kwota – około 5 000 zł, czyli jedna trzecia zebranych środków, zostanie przeznaczona na częściowe pokrycie kosztów przygotowania i realizacji piątej edycji akcji „Dzieciaki Ratują Zwierzaki”. Organizacja programu wymagała nie tylko przeprowadzenia zbiórki i przekazania darowizn partnerom, ale przede wszystkim stworzenia bezpłatnego programu edukacyjnego, z którego mogły korzystać placówki z całej Polski. Koszty realizacji projektu obejmowały między innymi:

• opracowanie dwóch pakietów materiałów edukacyjnych dotyczących chomika europejskiego i leniwców – łącznie 5 000 zł;
• skład graficzny i przygotowanie publikacji do udostępnienia nauczycielom – 1 000 zł;
• przygotowanie programu, prezentacji i materiałów do dwóch szkoleń dla nauczycieli – 2 000 zł;
• przeprowadzenie dwóch dwugodzinnych szkoleń online – 1 500 zł;
• przygotowanie i organizację spotkań dzieci z ekspertami zajmującymi się ochroną obu gatunków – 2 000 zł;
• koordynację całej edycji, obejmującą kontakt z partnerami, ekspertami i placówkami, prowadzenie zapisów, przekazywanie materiałów, odpowiadanie na pytania uczestników oraz zbieranie i analizę raportów – 10 000 zł;
• obsługę platform wykorzystywanych do szkoleń i spotkań online – 500 zł;
• obsługę strony internetowej, formularzy rejestracyjnych, poczty i narzędzi do komunikacji z uczestnikami – 2 500 zł;
• promocję akcji, przygotowywanie komunikatów, mailingów oraz publikacji w mediach społecznościowych – 3 000 zł;
• dokumentację projektu, rozliczenie zbiórki i obsługę księgową – 2 000 zł.

Znaczna część pracy zespołu Fundacji To Proste (w szczególności koordynacja projektu, bieżący kontakt z nauczycielami, promocja, obsługa zgłoszeń, analiza sprawozdań oraz przygotowanie podsumowania) nie zostanie sfinansowana z zebranych środków, stanowi ona wkład własny Fundacji, obejmujący również pracę wykonywaną społecznie i wolontarystycznie. Dzięki takiemu modelowi dzieci i nauczyciele otrzymują bezpłatny dostęp do rozbudowanych materiałów edukacyjnych, szkoleń i spotkań eksperckich, a jednocześnie większość zebranych darowizn może zostać przeznaczona bezpośrednio na ochronę zagrożonych zwierząt.