Pokój i Sprawiedliwość, Zabawy

Zdobyć Zamek – aktywna gra przygodowa ucząca współpracy

Zdobyć Zamek, to aktywna gra przygodowa ucząca strategicznego myślenia i planowania, jak również wzbudzająca empatię wobec różnych stron konfliktu.

Zdobyć Zamek, to gra przygodowa nawiązująca do tematu pokoju i bezpieczeństwa (16 SDG), przeznaczona dla dzieci w wieku 8-13 lat. Dzieci zespołowo uczestniczą w “bitwie” i aby wygrać, muszą się zorganizować. Potem omawiają uczucia, jakie miały “walcząc” po różnych stronach oraz przyczyny konfliktu i rządzące nim mechanizmy.

Pomysł na grę został opublikowano w książce “Kompasik – edukacja na rzecz Praw Człowieka w pracy z dziećmi”, a zaczerpnięty został z “Praxismappe” Bundesjugendwerk der Arbeiterwohlfahrt.

Dzieci biegną przez park

MATERIAŁY

  • duża przestrzeń, po której dzieci mogą biegać i chować się
  • 6 planów działań (każdy na kartce papieru innego koloru) pociętych na 9 kawałków
  • 3 różne identyfikatory dla 3 różnych grup (koszulki, wstążki, farby do twarzy, szarfy etc)
  • woda do wypicia na koniec gry

Przebieg gry

  1. Poinformuj dzieci, że w pobliżu jest piękne miasto z zamkiem, znajdującym się w jego centrum. Miasto jest kontrolowane przez Fioletowych, ale istnieją też dwa stronnictwa opozycyjne, które chcą zająć zamek – Niebiescy na południu i Pomarańczowi na północy.
  2. Podziel dzieci na 3 zespoły: 50% – Fioletowi, 25% – Niebiescy, 25% – Pomarańczowi. Pokaż, gdzie przebiegają granice, w obrębie których będzie toczyć się gra, wręcz Niebieskim i Pomarańczowym po trzy „plany działań”.
  3. Wyjaśnij starannie, na czym polegają zajęcia, aby wszystkie dzieci zrozumiały ich reguły:

 

  • Nikt nie może wychodzić poza oznaczony teren. Każdy z zespołów założy na tym terenie swój obóz – żaden inny zespół nie ma do niego wstępu. Miasto, którego bronią Fioletowi, znajduje się dokładnie pośrodku placu gry, obóz Niebieskich po jednej jego stronie, a Pomarańczowych – po drugiej.
  • Aby zdobyć zamek, oba nacierające stronnictwa muszą wymienić się planami działań. Oba zespoły mają po trzy plany, napisane na kolorowym papierze i pocięte na dziesięć kawałków. Każdy z tych kawałków musi być osobno przeniesiony do obozu drugiego nacierającego stronnictwa. Jedna osoba może przenosić tylko jeden kawałek planu na raz. Niebieskim nie wolno przenosić fragmentów planu Pomarańczowych i na odwrót, a przekazanie przenoszonych kawałków planu może odbywać się tylko w obozie sojuszniczego stronnictwa.
  • Aby obronić zamek, Fioletowi powinni zapobiec wymianie planów pomiędzy Niebieskimi a Pomarańczowymi. Muszą w tym celu schwytać atakujących i przejąć przenoszone przez nich fragmenty planu. „Schwytanie” oznacza po prostu lekkie dotknięcie ramienia przeciwnika.
  • Gdy któreś dziecko ze stronnictwa Niebieskich lub Pomarańczowych zostanie schwytane, ma dwa wyjścia: 1) oddać Fioletowym przenoszony kawałek planu, zostać uwolnionym i powrócić do gry; 2) odmówić oddania Fioletowym kawałka planu i zostać uwięzionym w mieście do momentu zakończenia gry lub zmiany decyzji i przekazania fragmentu planu przeciwnikowi. Pomarańczowi i Niebiescy mogą sobie nawzajem pomagać.
  • Osoba przenosząca kawałek planu musi to robić tak, by był on widoczny dla innych graczy.
  • Dwie lub trzy osoby prowadzące zajęcia nie biorą bezpośredniego udziału w grze, tylko nadzorują, czy wszystkie jej reguły są przestrzegane.
  • Gdy Niebiescy lub Pomarańczowi zbiorą już wszystkie dziewięć kawałków jednego z planów, a tym samym go skompletują, mogą zabrać Fioletowym te kawałki planu, które ci w międzyczasie przechwycili, i wygrać grę. Jeśli z kolei Fioletowym uda się zabrać wszystkie fragmenty planu przenoszone przez Niebieskich lub Pomarańczowych, to ten zespół, który je stracił, odpada z gry. Stronnictwo, które pozostało w grze, może jeszcze ją wygrać, o ile tylko uda mu się przenieść wszystkie kawałki swego planu do obozu wyeliminowanego z gry sojusznika – wówczas wygrywają oba stronnictwa nacierające na zamek.
  • Gra się kończy, gdy jedno ze stronnictw zwycięży lub zostanie przekroczony czas gry, wyznaczony przez prowadzącego zajęcia.

 

Wskazówki dla osób prowadzących zajęcia

  • W tej grze nikt nie musi o nic walczyć. Słabsze fizycznie dzieci mogą dzięki strategii, refleksowi i współpracy osiągnąć więcej niż te, które swe działania oprą na agresji i sile.
  • Przygotuj do udziału w zajęciach inne osoby je prowadzące lub dorosłych pomocników. Upewnij się, że rozumieją ich zasady, wiedzą, gdzie przebiegają granice terenu gry, a także zwracają uwagę na wszelkie potencjalne zagrożenia tam występujące.
  • Wyjaśnij Niebieskim i Pomarańczowym, jak ważne, dla uniknięcia utraty kawałków planu i wynikającej z tego niemożliwości jego skompletowania, jest posiadanie odpowiedniej strategii.
  • Podkreśl, że aby schwytać jakąś osobę wystarczy lekko klepnąć ją w ramię. W następnym akapicie przedstawione są pomysły na to, jak grę zaadaptować dla grup z dziećmi o różnych możliwościach.
  • Czas trwania gry w dużej mierze zależy od grupy. Przygotuj się na to, że zajęcia mogą być krótsze lub dłuższe, niż zaplanowano.
  • Podczas omówienia przeprowadź wyraźne rozróżnienie na konflikty zbrojne i pokój z jednej strony, a z drugiej – na konflikty ujmowane ogólnie – czyli takie, jakie dzieci mogą napotkać w życiu codziennym. Oba rodzaje są ważne, ale ich rozwiązywanie wymaga zupełnie innego podejścia.

 

Adaptacje

  • Jeśli któryś z zespołów lub jakieś dziecko jest słabsze od innych, podsuń kilka wskazówek dotyczących strategii (np. sprawdzenie ile kawałków planu dotarło już do obozu sojusznika; uratowanie pewnych kawałków za cenę ryzyka utracenia innych; powstrzymanie się przed wysyłaniem kawałków obu planów na początku gry, gdy jeszcze nie poznało się rytmu i dynamiki gry).
  • Zamiast prostego schwytania kogoś przez dotknięcie, można wprowadzić bardziej skomplikowaną procedurę (np. gdy ktoś ze stronnictwa Fioletowych wpadnie na kogoś z obozu Pomarańczowych lub Niebieskich mogą zagrać w „nożyczki, kamień, papier”; jeśli Fioletowy wygra, Niebieski lub Pomarańczowy oddaje kawałek planu, jeśli na odwrót – uchodzi wolno). Rozwiązanie to jest dobre, gdy grają dzieci w różnym wieku i o różnej kondycji fizycznej, ponieważ daje młodszym i słabszym równe szanse.

Omówienie gry

1. Omów zajęcia, zadając następujące pytania:

  • Jak się czujecie?
  • Co się stało z waszymi planami działań?
  • Czy udało się wam skompletować cały plan? Jaką strategię przyjęłyście? W jaki sposób podejmowałyście decyzję?
  • Czy wszyscy uczestniczyli w grze? Czy poszczególnym graczom wyznaczono różne role?
  • Co sądzicie o pozostałych dwóch stronnictwach?
  • Czy Niebiescy i Pomarańczowi współpracowali ze sobą, czy rywalizowali? Jak ich wzajemny stosunek do siebie wpłynął na rezultat gry?
  • Czy Niebiescy i Pomarańczowi walczyli przeciwko Fioletowym i na odwrót? Jeśli tak, to dlaczego? Co wywołało konflikt?
  • Czy sytuacja zaprezentowana w grze była realistyczna? Czy znacie podobne sytuacje z otaczającej was rzeczywistości? Co może powodować konflikty w prawdziwym świecie?
  • Jak waszym zdaniem można zmienić tę sytuację? Jak można zapobiegać konfliktom?
  • Czy znacie jakieś inne rodzaje konfliktów, z którymi możecie spotkać się w waszym życiu? Co robicie, by je rozwiązać? Co można zrobić, by zmienić tę sytuację?
  • Jak wybuchają konflikty? Co możemy zrobić, by ich unikać, rozwiązywać je, zarządzać nimi i/ lub działać na rzecz utrzymania pokoju (zależnie od omawianych przykładów)?

 

2. Odnieś zajęcia do tematyki praw człowieka, zadając następujące pytania:

  • Jakie prawa człowieka mogą być naruszane, gdy pojawia się między ludźmi jakiś konflikt? A jakie, gdy wybucha konflikt zbrojny?
  • Jak naruszenie praw człowieka, przysługujących poszczególnym stronom konfliktu, wpływa na ich sytuację? A jak na ich przyszłość?
  • Jak konflikty wpływają na dzieci? A jak na ich przyszłość?
  • Co można zrobić, by zapobiec występowaniu konfliktów i związanych z nimi naruszeń praw człowieka?
  • Czy wszystkie konflikty da się rozwiązać? Jeśli nie, to jak prawa człowieka mogą pomóc ludziom w radzeniu sobie z konfliktami, w których tkwią?

Pomysły na dalsze działania na rzecz pokoju

Jeśli omówienie, w głównej mierze, dotyczyło konfliktów zbrojnych i pokoju, spróbujcie zorganizować/dołączyć się do demonstracji na rzecz pokoju i/lub odwiedzić organizację działającą na tym polu. Pomóż dzieciom dowiedzieć się, czym według tych organizacji jest pokój i za jakim sposobem rozwiązywania konfliktów one się opowiadają.
Porozmawiaj z dziećmi o tym, jak podchodzą do pojawiających się między nimi konfliktów. Pomóż im opracować oparte na prawach człowieka, podstawowe zasady radzenia sobie z konfliktami w grupie (np. powstrzymywanie się przed stosowaniem przemocy fizycznej i obelżywego języka, przyznanie każdemu prawa do posiadania i wygłaszania własnej opinii, równe dla wszystkich możliwości uczestnictwa w życiu grupy).

Powiązane

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.